Uzlaştırmacı Ücreti ve Giderleri Konusundaki Görüş Yazısı

Dökümanın PDF halini indirmek için tıklayın.

Sayı: 19120602-045-02-0636-2018

T.C.
ADALET BAKANLIĞI
Ceza İşleri Genel Müdürlüğü

Sayı : 19120602-045-02-0636-2018-E.263/13838 16/02/2019
Konu : Uzlaştırmacı Giderleri ile Uzlaştırma
Evrakının Teslimi
ÇANKIRI CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA
İlgi : 10/07/2018 tarihli ve B.M. 2018/602 sayılı yazı.

Uzlaştırmacıların, görevlendirildiği yer uzlaştırma bürosundan uzlaştırma evrakını teslim
almak veya büroya teslim etmek amacıyla yaptığı ulaşım masraflarının zorunlu yol gideri
kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ile uzlaştırma evrakının uzlaştırmacının
bulunduğu yer uzlaştırma bürolarına UYAP üzerinden gönderiminin sağlanarak teslim edilmesi
ve yine aynı yolla teslim alınmasında herhangi bir sakınca bulunup bulunmadığı hususlarındaki
görüş talebini kapsayan Şabanözü Cumhuriyet Başsavcılığının ilgi yazısı incelendi.

Bilindiği üzere;

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun,
“Harcama yetkisi ve yetkilisi” kenar başlıklı 31 inci maddesinin birinci fıkrasında;
“Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.”
“Harcama talimatı ve sorumluluk” kenar başlıklı 32 nci maddesinin ikinci fıkrasında;
“Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata
uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun
çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur. ”
“Giderin gerçekleştirilmesi” kenar başlıklı 33 üncü maddesinin ikinci ve dördüncü
fıkralarında; “Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya
hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için
gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.
Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden
sorumludurlar.”
6245 sayılı Harcırah Kanununun,
“Harcırah hesabında esas tutulacak yol” kenar başlıklı 6 ncı maddesinde; ” Harcırah, bu
kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, gidip gelmeye en uygun ve kullanılması mutat olan yol ve
taşıt araçları üzerinden verilir.
Gidip gelmeye en uygun ve kullanılması mutat olan bu yolda hem muayyen, hem
gayrimuayyen tarifeli taşıt işletilmekte ise harcırah hesabında muayyen tarifeli taşıt esas alınır.
Bu yol ve taşıt, yolculukta geçen süreye göre memur veya hizmetli ile ailesi için
ödenmesi gereken gündelik ve taşıt ücretleri toplamı dikkate alınarak memur veya hizmetlinin
mensup bulunduğu dairece tespit olunur.
Birinci fıkraya göre takip edilmesi gereken yolun dışında bir yoldan veya kullanılması
gereken taşıt aracından başka bir araçla yolculuk yapılmasının işin gereğine göre zorunlu olması
halinde,bu yol ve taşıt aracına ilişkin masrafların kabulü
Sayı: 19120602-045-02-0636-2018
olan kimsenin veya mahallin en büyük askeri ve mülki amirinin önceden verilmiş yazılı bir emri
bulunmasına bağlıdır.
Ancak, işin veya hizmetin gerekli kıldığı durumlarda uçak kiralamak suretiyle seyahat
edilebilmesi, seyahatin yurtiçinde olması ve bu seyahatle ilgili Bakanın veya misafiri yabancı
Bakanın bizzat katılması hallerinde mümkündür.”
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun,
“Uzlaştırma” kenar başlıklı 253 üncü maddesinde; ” (Değişik: 6/12/2006-5560/24 md.)
(1) Aşağıdaki suçlarda, şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar gören gerçek veya özel
hukuk tüzel kişisinin uzlaştırılması girişiminde bulunulur:
a) Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlar.
b) Şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın, Türk Ceza Kanununda yer alan;
1. Kasten yaralama (üçüncü fıkra hariç, madde 86; madde 88),
2. Taksirle yaralama (madde 89),
3. (Ek: 24/11/2016-6763/34 md.) Tehdit (madde 106, birinci fıkra),
4. Konut dokunulmazlığının ihlali (madde 116),
5. (Ek: 24/11/2016-6763/34 md.) Hırsızlık (madde 141),
6. (Ek: 24/11/2016-6763/34 md.) Dolandırıcılık (madde 157),
7. Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması (madde 234),
8. Ticari sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrı niteliğindeki bilgi veya belgelerin
açıklanması (dördüncü fıkra hariç, madde 239),
suçları.
c) (Ek: 24/11/2016-6763/34 md.) Mağdurun veya suçtan zarar görenin gerçek veya özel
hukuk tüzel kişisi olması koşuluyla, suça sürüklenen çocuklar bakımından ayrıca, üst sınırı üç
yılı geçmeyen hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlar.
(2) Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olanlar hariç olmak üzere; diğer
kanunlarda yer alan suçlarla ilgili olarak uzlaştırma yoluna gidilebilmesi için, kanunda açık
hüküm bulunması gerekir.
(3) Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olsa bile, (…)(1) cinsel
dokunulmazlığa karşı suçlarda, uzlaştırma yoluna gidilemez. (Ek cümle: 26/6/2009 – 5918/8
md.) Uzlaştırma kapsamına giren bir suçun, bu kapsama girmeyen bir başka suçla birlikte
işlenmiş olması hâlinde de uzlaşma hükümleri uygulanmaz.
(4) Soruşturma konusu suçun uzlaşmaya tâbi olması ve kamu davası açılması için yeterli
şüphenin bulunması hâlinde, dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir. Büro tarafından
görevlendirilen uzlaştırmacı, şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar görene uzlaşma teklifinde
bulunur. Şüphelinin, mağdurun veya suçtan zarar görenin reşit olmaması halinde, uzlaşma teklifi
kanunî temsilcilerine yapılır. Uzlaştırmacı, uzlaşma teklifini açıklamalı tebligat veya istinabe
yoluyla da yapabilir. Şüpheli, mağdur veya suçtan zarar gören, kendisine uzlaşma teklifinde
bulunulduktan itibaren üç gün içinde kararını bildirmediği takdirde, teklifi reddetmiş sayılır.
(5) Uzlaşma teklifinde bulunulması halinde, kişiye uzlaşmanın mahiyeti ve uzlaşmayı
kabul veya reddetmesinin hukukî sonuçları anlatılır.
(6) Resmî mercilere beyan edilmiş olup da soruşturma dosyasında yer alan adreste
bulunmama veya yurt dışında olma ya da başka bir nedenle mağdura, suçtan zarar görene,
şüpheliye veya bunların kanunî temsilcisine ulaşılamaması halinde, uzlaştırma yoluna
gidilmeksizin soruşturma sonuçlandırılır.
(7) Birden fazla kişinin mağduriyetine veya zarar görmesine sebebiyet veren bir suçtan
dolayı uzlaştırma yoluna gidilebilmesi için, mağdur veya suçtan zarar görenlerin hepsinin
uzlaşmayı kabul etmesi gerekir.
(8) Uzlaşma teklifinde bulunulması veya teklifin kabul edilmesi, soruşturma konusu suça
ilişkin delillerin toplanmasına ve koruma tedbirlerinin uygulanmasına engel değildir.
(9) (Mülga: 24/11/2016-6763/34 md.)
(10) Bu Kanunda belirlenen hâkimin davaya bakamayacağı haller ile reddi sebepleri,
uzlaştırmacı görevlendirilmesi ile ilgili olarak göz önünde bulundurulur.
2/13
Sayı: 19120602-045-02-0636-2018
(11) Görevlendirilen uzlaştırmacıya soruşturma dosyasında yer alan ve Cumhuriyet
savcısınca uygun görülen belgelerin birer örneği verilir. Uzlaştırma bürosu uzlaştırmacıya,
soruşturmanın gizliliği ilkesine uygun davranmakla yükümlü olduğunu hatırlatır.
(12) Uzlaştırmacı, dosya içindeki belgelerin birer örneği kendisine verildikten itibaren en
geç otuz gün içinde uzlaştırma işlemlerini sonuçlandırır. Uzlaştırma bürosu bu süreyi en çok
yirmi gün daha uzatabilir.
(13) Uzlaştırma müzakereleri gizli olarak yürütülür. Uzlaştırma müzakerelerine şüpheli,
mağdur, suçtan zarar gören, kanunî temsilci, müdafi ve vekil katılabilir. Şüpheli, mağdur veya
suçtan zarar görenin kendisi veya kanunî temsilcisi ya da vekilinin müzakerelere katılmaktan
imtina etmesi halinde, uzlaşmayı kabul etmemiş sayılır.
(14) Uzlaştırmacı, müzakereler sırasında izlenmesi gereken yöntemle ilgili olarak
Cumhuriyet savcısıyla görüşebilir; Cumhuriyet savcısı, uzlaştırmacıya talimat verebilir.
(15) Uzlaşma müzakereleri sonunda uzlaştırmacı, bir rapor hazırlayarak kendisine verilen
belge örnekleriyle birlikte uzlaştırma bürosuna verir. Uzlaşmanın gerçekleşmesi halinde,
tarafların imzalarını da içeren raporda, ne suretle uzlaşıldığı ayrıntılı olarak açıklanır. (Ek cümle:
24/11/2016-6763/34 md.) Uzlaştırma bürosu soruşturma dosyasını, raporu ve varsa yazılı
anlaşmayı Cumhuriyet savcısına gönderir.
(16) Uzlaşma teklifinin reddedilmesine rağmen, şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar
gören uzlaştıklarını gösteren belge ile en geç iddianamenin düzenlendiği tarihe kadar
Cumhuriyet savcısına başvurarak uzlaştıklarını beyan edebilirler.
(17) Cumhuriyet savcısı, uzlaşmanın, tarafların özgür iradelerine dayandığını ve edimin
hukuka uygun olduğunu belirlerse raporu veya belgeyi mühür ve imza altına alarak soruşturma
dosyasında muhafaza eder.
(18) Uzlaştırmanın sonuçsuz kalması halinde tekrar uzlaştırma yoluna gidilemez.
(19) Uzlaşma sonucunda şüphelinin edimini def’aten yerine getirmesi halinde, hakkında
kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. Edimin yerine getirilmesinin ileri tarihe bırakılması,
takside bağlanması veya süreklilik arzetmesi halinde, 171 inci maddedeki şartlar aranmaksızın,
şüpheli hakkında kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilir. Erteleme süresince
zamanaşımı işlemez. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararından sonra, uzlaşmanın
gereklerinin yerine getirilmemesi halinde, 171 inci maddenin dördüncü fıkrasındaki şart
aranmaksızın, kamu davası açılır. Uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma konusu suç
nedeniyle tazminat davası açılamaz; açılmış olan davadan feragat edilmiş sayılır. Şüphelinin,
edimini yerine getirmemesi halinde uzlaşma raporu veya belgesi, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı
İcra ve İflas Kanununun 38 inci maddesinde yazılı ilam mahiyetini haiz belgelerden sayılır.
(20) Uzlaştırma müzakereleri sırasında yapılan açıklamalar, herhangi bir soruşturma ve
kovuşturmada ya da davada delil olarak kullanılamaz.
(21) Şüpheli, mağdur veya suçtan zarar görenden birine ilk uzlaşma teklifinde
bulunulduğu tarihten itibaren, uzlaştırma girişiminin sonuçsuz kaldığı ve en geç, uzlaştırmacının
raporunu düzenleyerek uzlaştırma bürosuna verdiği tarihe kadar dava zamanaşımı ile
kovuşturma koşulu olan dava süresi işlemez.
(22) (Değişik birinci cümle: 24/11/2016-6763/34 md.) Uzlaştırmacıya Adalet Bakanlığı
tarafından belirlenen tarifeye göre ücret ödenir. Uzlaştırmacı ücreti ve diğer uzlaştırma giderleri,
yargılama giderlerinden sayılır. Uzlaşmanın gerçekleşmesi halinde bu giderler Devlet Hazinesi
tarafından karşılanır.
(23) Uzlaşma sonucunda verilecek kararlarla ilgili olarak bu Kanunda öngörülen kanun
yollarına başvurulabilir.
(24) (Değişik: 24/11/2016-6763/34 md.) Her Cumhuriyet başsavcılığı bünyesinde
uzlaştırma bürosu kurulur ve yeteri kadar Cumhuriyet savcısı ile personel görevlendirilir.
Uzlaştırmacılar, avukatların veya hukuk öğrenimi görmüş kişilerin yer aldığı, Adalet Bakanlığı
tarafından belirlenen uzlaştırmacı listelerinden görevlendirilir. Uzlaştırmacı, hazırladığı raporu,
tutanakları ve varsa yazılı anlaşmayı büroya gönderir. Uzlaştırma süreci sonunda soruşturma
dosyaları, uzlaştırma bürosunda görevli Cumhuriyet savcıları tarafından sonuçlandırılır.
3/13
Sayı: 19120602-045-02-0636-2018
(25) (Ek: 24/11/2016-6763/34 md.)Uzlaştırmacıların nitelikleri, eğitimi, sınavı, görev ve
sorumlulukları, denetimi, eğitim verecek kişi, kurum ve kuruluşların nitelikleri ve denetimleri ile
uzlaştırmacı sicili, uzlaştırmacılar ve eğitim kurumlarının listelerinin düzenlenmesi, Cumhuriyet
başsavcılığı bünyesinde kurulan uzlaştırma bürolarının çalışma usul ve esasları, uzlaştırma teklifi
ile müzakere usulü, uzlaştırma anlaşması ve raporda yer alacak konular ile uygulamaya dair
diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar, Adalet Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.”
05/08/2017 tarihli ve 30145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliğinin,
“Tanımlar” kenar başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde; ” … ı) Tarife:
Alternatif Çözümler Daire Başkanlığı tarafından yıllık o
Sayı: 19120602-045-02-0636-2018
mağdur veya suçtan zarar görenin reşit olmaması ya da kısıtlı olması hâli ile mağdur veya suçtan
zarar görenin ayırt etme gücü bulunmaması durumunda, uzlaşma teklifi kanunî temsilcilerine
yapılır.
(2) Müştekinin veya suçtan zarar görenin özel hukuk tüzel kişisi olması hâlinde
vekâletnamede özel yetki var ise vekile de uzlaşma teklifinde bulunulabilir.
(3) Uzlaştırmacı, uzlaşma teklifini büro aracılığıyla açıklamalı tebligat, istinabe veya Ses
ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) yoluyla da yapabilir.
(4) Uzlaşma teklif formunun istinabe suretiyle imzalatılması gereken hâllerde, teklif
formu tarafın bulunduğu yer Cumhuriyet başsavcılığı istinabe bürosu aracılığıyla imzalatılır.
(5) Uzlaştırmacı tarafından yapılacak uzlaşma teklifi, Ek-4’te yer alan uzlaşmanın
mahiyeti ile uzlaşmayı kabul veya reddetmenin hukukî sonuçlarının bulunduğu Uzlaşma Teklif
Formu’nda yer alan bilgilerin açıklanması ve teklif formunun hazır bulunan ilgiliye imzalatılarak
verilmesi suretiyle yapılır. Uzlaştırmacı tarafından bilgilendirme yükümlülüğünün yerine
getirildiğine ve uzlaşma teklifinde bulunulduğuna ilişkin formun imzalı örneği uzlaştırma evrakı
içine konulur.
(6) Uzlaştırmacının uzlaşma teklifinde bulunacağı şüpheli, sanık, katılan, mağdur veya
suçtan zarar gören ya da kanunî temsilcilerine iletişim araçlarıyla ulaşılamaması hâlinde
açıklamalı uzlaşma teklifi büro aracılığıyla yapılır. Bu işlem uzlaştırmacının, büroya başvurarak
teklif formunu vermesi üzerine gerçekleştirilir.
(7) Uzlaşma teklifinde bulunmak için çağrı; telefon, telgraf, faks, elektronik posta gibi
araçlardan yararlanılmak suretiyle de yapılabilir. Ancak, bu çağrı uzlaşma teklifi anlamına
gelmez.”
“Uzlaştırma müzakereleri” kenar başlıklı 31 inci maddesinde; ” (1) Uzlaştırma
müzakerelerine şüpheli, sanık, katılan, mağdur, suçtan zarar gören, kanunî temsilci, müdafi ve
vekil katılabilir. Şüpheli, sanık, katılan, mağdur veya suçtan zarar görenin kendisi veya kanunî
temsilcisi, müdafi ya da vekilinin haklı bir mazereti olmaksızın müzakerelere katılmaktan imtina
etmesi hâlinde, ilgili taraf uzlaşmayı kabul etmemiş sayılır.
(2) Uzlaşma sağlanabilmesi için birden fazla müzakere yapılabilir. Uzlaştırmacı,
müzakereler sırasında izlenmesi gereken yöntemle ilgili olarak Cumhuriyet savcısıyla
görüşebilir; Cumhuriyet savcısı, uzlaştırmacıya uzlaştırma müzakerelerinin kanuna uygun
yürütülmesi amacıyla talimat verebilir.
(3) Müzakereler, taraflarla birlikte veya ayrı ayrı gerçekleştirilecek toplantılarla
yürütülebilir.
(4) Müzakereler, görüntülü ve sesli iletişim tekniğinin kullanılması suretiyle de yapılabilir.
(5) Uzlaştırmacı, raporu taraflara imzalatır.
(6) Uzlaştırma raporunun istinabe suretiyle imzalatılması gereken hâllerde, rapor tarafın
bulunduğu yer Cumhuriyet başsavcılığı istinabe bürosu aracılığıyla imzalatılır.
(7) Resmî mercilere beyan edilmiş olup da soruşturma veya kovuşturma dosyasında yer
alan adreste bulunmama veya yurt dışında olma ya da yapılan araştırmaya rağmen adresin
belirlenememesi gibi başka bir nedenle mağdura, suçtan zarar görene, şüpheliye, sanığa, katılana
veya bunların kanunî temsilcisine ulaşılamaması hâlinde bu hususun tutanakla tespit edilmesinin
ardından uzlaştırmacı tarafından uzlaştırma işlemlerine son verilir.”
“Uzlaştırmacı ücreti” kenar başlıklı 36 ncı maddesinde; ” (1) Uzlaştırmacıya her yıl Adalet
Bakanlığınca hazırlanan Tarifeye göre ücret ödenir.
(2) Uzlaştırmacı ücreti, uzlaştırmacının şüpheli veya sanık ile mağdur veya suçtan zarar
görenin yaşı, eğitimi, sosyal ve ekonomik durumu gibi belirgin farklılıklarını değerlendirmede ve
tarafları uzlaştırmadaki becerisi, süreçte gösterdiği gayret, taraf sayısı, uyuşmazlığın kapsam ve
niteliği dikkate alınarak tarifedeki alt ve üst sınırlar arasında belirlenir.
(3) Birden fazla uzlaştırmacının görevlendirildiği hâllerde uzlaştırmacı ücreti bu kişilere
ayrı ayrı ve eşit olarak ödenir.”
“Uzlaştırmacı ücretinin ödenmesi” kenar başlıklı 37 nci maddesinde; ” (1) Görevlendirilen
uzlaştırmacıya belirlenen ücret uzlaştırma sonunda düzenlenecek raporun ibrazından sonra
5/13
Sayı: 19120602-045-02-0636-2018
makul süre içinde uzlaştırmadan sorumlu Cumhuriyet savcısı tarafından sarf kararı ile ödenir.
(2) Uzlaştırmacı ücretinin takdirinde uzlaştırma raporunun tamamlandığı tarihte
yürürlükte olan Tarife esas alınır.”
“Uzlaştırmacı giderleri” kenar başlıklı 38 inci maddesinde; ” (1) Uzlaştırmacı tarafından
zorunlu yol giderleri dâhil olmak üzere yapılan masraflar, ilgili yıl Uzlaştırmacı Asgari Ücret
Tarifesinin 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde belirlenen
miktarın alt sınırını geçmeyecek şekilde ayrıca ödenir.
(2) Uzlaştırmacı ücreti ve diğer uzlaştırma giderleri, yargılama giderlerinden sayılır ve bu
giderler ilgili ödenekten karşılanır.
(3) Uzlaştırmanın gerçekleşmemesi hâlinde uzlaştırmacı ücreti ve diğer uzlaştırma
giderleri hakkında Kanunun yargılama giderlerine ilişkin hükümleri uygulanır.
(4) Uzlaşmanın gerçekleşmesi hâlinde uzlaştırmacı ücreti ve diğer uzlaştırma giderleri
Devlet Hazinesi tarafından karşılanır.
(5) Uzlaştırmacının çalışması karşılığında ücret talep etmediği hâllerde bu madde
hükümleri uygulanmaz.”
31/12/2005 tarihli ve 26040/3. Mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe giren Merkezî Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin,
“Tanımlar” kenar başlıklı 4 üncü maddesinde; “…. Fatura: İş, mal veya hizmet
alımlarında, işin, malın veya hizmetin özelliğine veya alımın yapıldığı yere göre düzenlenmesi
gereken belgelerden;
a) Faturayı,
b) Fatura yerine geçen belgelerden serbest meslek makbuzu, gider pusulası, müstahsil
makbuzu, giriş ve yolcu taşıma biletleri ile Uluslararası Hava Taşıyıcıları Birliği üyesi şirketlerce
düzenlenen elektronik yolcu biletlerini,
c) Kanunen yukarıdaki belgeleri düzenlemek zorunda olmayanlardan alınan bu
Yönetmelik eki 1 örnek numaralı Harcama Pusulasını,
d) Kamu kurum ve kuruluşlarınca düzenlenenve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve
Kontrol Kanununun 61 inci maddesi uyarınca düzenlenen muhasebe yetkilisi mutemetlerinin
çalışma usul ve esaslarına ilişkin yönetmelikte belirlenen asgari bilgileri taşıyan alındıyı,
e)Yurtdışında yapılan iş ve hizmet alımları ile mal alım bedellerinin ödenmesinde ise,
yerel teamüle uygun olarak düzenlenen ve birim amiri veya ilgili mevzuatında belirtilen
yetkililerce onaylı tercümeleri ekli fatura veya benzeri belgeleri, …
2019 yılı Uzlaştırmacı Asgari Ücret Tarifesi’nin,
“Uzlaştırmacı giderleri” kenar başlıklı 6 ncı maddesinde; ” (1) 10/2/1954 tarihli ve 6245
sayılı Harcırah Kanunu hükümleri uyarınca mutat olan taşıta göre yapılan zorunlu yol giderleri
dâhil olmak üzere masraflar, bu Tarifenin 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1)
numaralı alt bendinde belirlenen miktarın alt sınırını geçmeyecek şekilde uzlaştırmacıya ayrıca
ödenir. ”
Hükümleri yer almaktadır.
Görüldüğü üzere uzlaştırmacılara ödenecek ücret ve ücretin ödenmesi hususunda Ceza
Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliğinin 36 ve devamı maddelerinde düzenlemeler ihdas
edilmiş; uzlaştırmacı ücretinin tarifedeki alt ve üst sınırlar arasında belirleneceği belirtilerek,
Uzlaştırmacı Asgari Ücret Tarifesine atıf yapılmıştır.
2019 yılı Uzlaştırmacı Asgari Ücret Tarifesi ise 31/12/2018 tarihinde yürürlüğe girmiş
olup, Tarifede; Ceza Muhakemesi Kanunu gereğince soruşturma ve kovuşturma makamlarının
talebi üzerine görevlendirilen uzlaştırmacılara ödenecek meblağ ile ödenmesine ilişkin usûl ve
esaslar ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.
Uzlaştırmacı ücreti; uzlaştırma bürosundan sorumlu Cumhuriyet savcısı tarafından
görevlendirilen uzlaştırmacının, süreç boyunca, uzlaştırmacı sıfatıyla ifa ettiği görev ve
gösterdiği gayret sonucu almayı hak ettiği ücrettir. Uzlaştırmacı giderleri ise; 6245 sayılı
Harcırah Kanunu hükümleri uyarınca mutat olan taşıta göre yapılan zorunlu yol giderleri dâhil
olmak üzere masraflar olup, Yönetmeliğin 38 inci ve Tarifenin 6 ncı maddelerinde hüküm altına
6/13
Sayı: 19120602-045-02-0636-2018
alınmıştır.
Görüşe konu somut talebin incelenmesinde öncelikle, uzlaştırmacının uzlaştırma süreci
içerisindeki rolü, görevi ve sorumluluklarının irdelenmesinde fayda bulunmaktadır.
Şüpheli veya sanık ile mağdur veya suçtan zarar gören arasındaki uzlaştırma
müzakerelerini yöneten uzlaştırmacı, Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliğinin 12 nci
maddesinin birinci fıkrası uyarınca, Daire Başkanlığı tarafından belirlenen listeye göre, ilgili
Cumhuriyet savcısının onayıyla görevlendirilir.
Görüldüğü üzere uzlaştırmacı yargı görevine katılması için yasal makam tarafından
görevlendirilmekte, başka bir ifade ile yaptığı görev kamu görevi olmaktadır. Görevlendirme
kararıyla uzlaştırmacı ile kendisini görevlendiren yargı mercileri arasında yargılama görevinin
icrası kapsamında kamusal bir bağ kurulmaktadır. Uzlaştırmacılar, kamu hizmeti anlamında adli
hizmetin ifasına veya işleyişine katkı sağlamaya yönelik olarak görev yapmakta, böylece adli
hizmetin yerine getirilmesinde kamu görevi üstlenmektedirler.
Soruşturma ya da kovuşturma dosyasında uzlaştırma sürecini yürütmek ve
sonuçlandırmak üzere görevlendirilen uzlaştırmacı, görevlendirilme sonrası uzlaştırma süreci
yönünden dosyanın sorumluluğunu almaktadır. Uzlaştırmacının, süreci etkin, sağlıklı ve
kurumdan beklenen faydaya hizmet edebilecek şekilde yürütmek hususunda yükümlülüğü
bulunmaktadır.
Uzlaştırmacıların, görevlendirildiği yer uzlaştırma bürosundan uzlaştırma evrakını
teslim almak veya büroya teslim etmek amacıyla yaptığı ulaşım masraflarının zorunlu yol
gideri kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceğine ilişkin olarak;
Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliğinin, “Uzlaştırma bürolarında tevzi” kenar
başlıklı 14 üncü maddesinde uzlaştırmacılara verilecek dosya, Cumhuriyet savcısı veya onun
gözetiminde büro personeli tarafından UYAP tevzi esaslarına göre otomatik olarak
belirlenmektedir.
Tevziye ilişkin esaslar Genel Müdürlüğümüzce; uzlaştırmaya konu suçun niteliği ve
sayısı, taraf sayısı, tarafların bulunduğu yer, uzlaştırma raporunun verilme süresi, uzlaşma
teklifinin sonucu ve uzlaştırma sonucu hususları göz önüne alınarak belirlenmiştir. Söz konusu
esaslar ile her bir uzlaştırmacıya, görevlendirildiği dosyanın somut özelliği ile süreçte gösterdiği
emek ve gayretine göre puanlandırma yapılarak dosya tevzisinin sağlanması hedeflenmiştir.
Otomatik tevzi; süreçte önemli rolü haiz olan uzlaştırmacılar yönünden, kurumun etkin ve
âdil bir şekilde işleyebilmesi, uzlaştırmacıların belirlenen objektif esaslara ve hakkaniyete uygun
olarak görevlendirilebilmeleri amacıyla oluşturulmuş bir sistemdir. Bu çerçevede; Yönetmeliğin
12 ve 71 inci maddelerine göre uzlaştırmacılar, listesinde yer aldıkları ağır ceza mahkemesi
Cumhuriyet başsavcılığı dahil buranın mülhakatı olan tüm Cumhuriyet başsavcılıklarında görev
yapmak için atanmışlardır.
Tarafına dosya tevzi edilen uzlaştırmacıya, Uzlaştırmacı Portal üzerinden, bahse konu
görevlendirme hakkında 24 saat içerisinde kabul veya ret işlemi yapması gerektiğine dair
bildirim yapılmaktadır.
Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü tarafından 18/01/2019 tarihinde UYAP Bilişim Sistemleri
Uygulamaları üzerinde yapılan sistem güncelleme çalışması ile; görevlendirmeyi kabul eden
uzlaştırmacının, görevlendirilmiş olduğu dosyaya ilişkin uzlaştırma evrakını, portal üzerinden
teslim alabilmesi ve evraka erişim sağlayabilmesi mümkün kılınmıştır.
Bu aşamada, uzlaştırmacının bürodan uzlaştırma evrakını teslim almak veya büroya
teslim etmek amacıyla yaptığı ulaşım masraflarının zorunlu yol gideri olarak değerlendirilip
değerlendirilemeyeceği hususuna ilişkin, uzlaştırmacının görevlendirildiği uzlaştırma bürosu
ve ikâmetgahının bulunduğu yer kıstasları ele alınarak ikili bir ayrım yapmak gerekmektedir;
Az yukarıda anlatılan otomatik tevzi sistemi çerçevesinde; ikâmetgahı listesinde kayıtlı
olduğu ağır ceza mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığının mülhakatı olan ilçede bulunan bir
uzlaştırmacıya, listesinde kayıtlı olduğu ağır ceza mahkemesi veya buranın mülhakatı diğer
Cumhuriyet başsavcılıkları tarafından; yine ikâmetgahı ağır ceza mahkemesi Cumhuriyet
başsavcılığının bulunduğu il ya da ilçede bulunan uzlaştırmacıya da, mülhakat Cumhuriyet
7/13
Sayı: 19120602-045-02-0636-2018
başsavcılıkları tarafından uzlaştırma dosyası tevzi edilebilmektedir.
UYAP’ta yapılan son güncelleme çalışmaları ile uzlaştırmacıların uzlaştırma evrakını,
portal üzerinden teslim alabilmeleri ve evraka erişim sağlayabilmeleri mümkün kılınmış ise de;
Yönetmeliğin 12 nci maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında; teslim edilen dışında, bir kısım
evraka daha ihtiyaç duyulması veya teknik bir sorun nedeniyle belgelerin portal üzerinden teslim
alınamaması gibi nedenlerle, uzlaştırmacının evrakı bürodan bizzat teslim alması gerekebilir.
Bu hâlde uzlaştırmacı, uzlaştırma evrakını teslim almak için ikâmetgahının bulunduğu
mahâlden il merkezine,yahut ilçeye gitmek durumunda kalmakta, bunun için ayrıca bir vakit ve
gider sarf etmektedir. Bu durumda uzlaştırmacının katlandığı gider ve gayret, süreç sonunda hak
ettiği ücreti de anlamsız kılmamalıdır.
Anılan nedenler ile yukarıda belirtilen çerçevede, uzlaştırma dosyasını teslim almak
amacıyla; ikâmetgahı mülhakat ilçede olan bir uzlaştırmacının, görevlendirildiği ağır ceza
mahkemesi veya buranın mülhakatı diğer Cumhuriyet başsavcılıklarına; yine ikâmetgahı ağır
ceza mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığının bulunduğu il ya da ilçede bulunan uzlaştırmacının,
mülhakat Cumhuriyet başsavcılıklarına gitmek için yapmış olduğu ulaşım masraflarının,
Yönetmeliğin 38 inci maddesi kapsamında zorunlu yol gideri olarak kabul edilebileceği
değerlendirilmektedir.
Öte yandan süreç içerisinde uzlaştırmacı tarafından tanzim edilen uzlaşma teklif formu,
uzlaştırma raporu gibi belgelerin, tarafların ve uzlaştırmacının ıslak imzalarını haiz olması ve bu
hâliyle uzlaştırma bürosuna asıllarının teslim edilmesi gerekliliği gibi nedenlerden dolayı,
uzlaştırmacının, uzlaştırmaya ilişkin belgelerle birlikte uzlaştırma dosyasını Portal üzerinden
teslim etme imkânı bulunmamakta, görevlendirildiği yer uzlaştırma bürosuna bizzat teslim
etmesi gerekmektedir.
Bu çerçevede; uzlaştırma dosyasını teslim etmek amacıyla ikâmetgahı mülhakat ilçede
olan bir uzlaştırmacının, görevlendirildiği ağır ceza mahkemesi veya buranın diğer mülhakatı
Cumhuriyet başsavcılıklarına; yine ikâmetgahı ağır ceza mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığının
bulunduğu il ya da ilçede bulunan uzlaştırmacının, mülhakat Cumhuriyet başsavcılıklarına
gitmek için yapmış olduğu ulaşım masraflarının Yönetmeliğin 38 inci maddesi kapsamında
zorunlu yol gideri olarak kabul edilebileceği değerlendirilmektedir. Zira uzlaştırma süreci;
tarafların özgür iradeleri ile vardıkları karara göre, kural olarak uzlaşma teklif formunun veya
uzlaştırma raporunun imzalanması ile sona erer. Bu durumda uzlaştırmacının, uzlaşma teklif
formu ve/veya uzlaştırma raporunu, kendisine verilen belge örnekleri ile birlikte
görevlendirildiği yer uzlaştırma bürosuna teslim etmesi; soruşturma veya kovuşturma sürecinin
muktezaya bağlanabilmesi için zorunlu unsurlardan birisidir.
Diğer yandan ikâmetgahı mülhakat ilçede olan uzlaştırmacıya ikâmetgahının bulunduğu
mülhakat Cumhuriyet başsavcılığı; ikametgahı ağır ceza mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığının
bulunduğu il ya da ilçede bulunan uzlaştırmacıya da bahse konu ağır ceza mahkemesi
Cumhuriyet başsavcılığı uzlaştırma bürosu tarafından dosya tevzi edilmesi halinde,
uzlaştırmacının dosyayı teslim almak/etmek amacıyla yapmış olduğu ulaşım masraflarının
zorunlu yol gideri olarak kabul edilemeyeceği değerlendirilmektedir. Bahse konu durum; süreç
sonunda, gösterdiği gayret ve uyuşmazlığın niteliği ile kapsamı gibi hususlar dikkate alınarak
hakkında takdir edilen ücrete hak kazanacak uzlaştırmacının, görevinin gereğinden ve
doğasından kaynaklanmaktadır.
Uzlaştırma evrakının teslim alınmasından başlayarak evrakın büroya teslim edilmesine
kadar olan süreçte, uzlaştırmacılar tarafından yapılan hangi masrafların Yönetmeliğin 38
inci maddesi kapsamında uzlaştırmacı gideri kavramı içerisinde değerlendirilebileceğine
ilişkin olarak;
Uzlaştırma süreci boyunca uzlaştırmanın temel ilkelerine uygun hareket etme ve görevini
etik ilkelere riayet ederek yerine getirme yükümlülüğü bulunan uzlaştırmacının, uzlaştırma
evrakını teslim aldıktan sonra süreci gecikmeksizin başlatması, tarafları; hakları, uzlaştırmanın
mahiyeti ve verecekleri kararların hukuki sonuçları hakkın
Sayı: 19120602-045-02-0636-2018
bir şekilde yürütmesi gerekmektedir.
Onarıcı adalet anlayışının bir parçası olan uzlaştırma sürecinde esas olan; uzlaştırmacının
taraflarla yüz yüze görüşme yapması ve sözlü iletişim kurmasıdır. Söz konusu husus; sürecin
etkin, verimli ve kurumdan beklenen faydayı sağlayabilecek şekilde gerçekleştirilmesi ve
tarafların iradelerinin aydınlatılabilmesi için önem arz etmektedir. Zira uzlaştırma sürecinin
sağlıklı bir şekilde yürütülmesi; tarafların uzlaştırmacı ile ve yeri geldiğinde birbirleriyle güvenli
ve etkili bir iletişim sağlayabilmelerine dayanmaktadır.
Buradan hareket ile kural olarak uzlaştırmacıdan beklenen; taraflara uzlaşma teklifiniyüz
yüze yapması, yine uzlaştırma müzakerelerini de taraflarla ayrı ayrı veya ortak toplantılar
halinde bir araya gelerek yürütmesidir. Dolayısıyla, uzlaştırmacının taraflarla öncelikle, yüzyüze
iletişime geçmenin yollarını araması, bunun mümkün olmadığı durumlarda telefon gibi sesli
veya görüntülü iletişim araçlarıyla görüşmede bulunmaya başvurması gerekir.
Uzlaştırmacılar tarafından söz konusu süreçte yapılan hangi masrafların Yönetmeliğin 38
inci maddesi kapsamında uzlaştırmacı gideri kavramı içerisinde değerlendirilebileceğinin de,
uzlaştırma kurumunun az yukarıda anlatılan kendine özgü ilke ve kuralları çerçevesinde
belirlemesi yapılmalıdır.
Bilindiği üzere uzlaştırmacı sürece; tarafları uzlaşma teklifine davet ederek başlamakta,
akabinde uzlaşma teklifinde bulunmakta ve tarafların her ikisinin de kabul etmesi halinde
uzlaştırma müzakereleri yürüterek, hazırladığı uzlaştırma raporunu büroya teslim etmek suretiyle
uzlaştırma sürecini gerçekleştirmektedir.
Uzlaşma teklifine davet sözlü veya yazılı olarak yapılabilir. Nitekim Yönetmeliğin
“Uzlaşma teklifi” kenar başlıklı 29 uncu maddesinin yedinci fıkrasına göre uzlaşma teklifinde
bulunmak için çağrının; telefon, telgraf, faks, elektronik posta gibi araçlardan yararlanılmak
suretiyle de yapılabileceği; ancak, bu çağrının uzlaşma teklifi anlamına gelmeyeceği
belirtilmiştir.
Davet; uzlaştırmacının kendisini tanıtması, olay hatırlatması yapması, uzlaştırma
kurumuyla ilgili genel bilgiler vermesi, tarafların varsa acil sorularını cevaplandırması ve yüz
yüze görüşmek üzere tarafların da iradesine uygun olacak şekilde yer, tarih ve zaman
belirlemesine ilişkin konulardan ibaret olduğundan ve uzlaşma teklifinde bulunulmadığı ve
müzakere aşamasına ilişkin işlemler de yapılmadığından; teklife davet için yapılan masrafların
(telefon, telgraf, faks, elektronik posta vb.), Yönetmelik kapsamında uzlaştırmacı gideri olarak
değerlendirilemeyeceği düşünülmektedir.
Öte yandan uzlaştırmacının uzlaşma teklifine davet aşamasından sonra; teklifte bulunmak,
kurumun mahiyeti ve sonuçları hakkında bilgilendirme yapmak, sorulara cevap vererek
iradelerini aydınlatmak, uzlaştırma müzakeresi yürütmek gibi amaçlarla taraflarla yüzyüze
görüşebilmek için yaptığı ulaşım masraflarının, Yönetmeliğin 38 inci maddesi kapsamında
zorunlu yol gideri olarak kabul edilebileceği değerlendirilmektedir. Nitekim taraflarla yüz yüze
iletişim kurma amacında olan ve bu şekilde kurumdan beklenen faydanın ortaya çıkmasına
gayret ederek, onarıcı adaletin ilke ve esaslarına uygun hareket eden uzlaştırmacının teşvik
edilmesi, bu nedenle katlanmak zorunda olduğu ulaşım masraflarının da uzlaştırmacı gideri
olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.
Uzlaştırmacı gideri; sürecin etkin bir şekilde yürütülebilmesi için uzlaştırmacının yapmak
zorunda olduğu masraflar olarak değerlendirilmelidir. Bu nedenle uzlaştırmacının, taraflarla
yüzyüze görüşme yapmak yerine, uzlaşma teklifi, tarafları bilgilendirme ve uzlaştırma
müzakeresi aşamalarını, telefon gibi iletişim araçlarıyla gerçekleştirdiği hâllerde, bahse konu
iletişim giderleri ile zorunlu bir masraf olmayan, taraflarla yapılan görüşmeler esnasında
harcanan yiyecek ve içecek giderleri ve aynı amaçla yapılan konaklamaya ilişkin giderler,
Yönetmeliğin 38 inci maddesi kapsamında uzlaştırmacı gideri kavramı içerisinde
değerlendirilemez.
Yasal makam tarafından görevlendirilen ve yaptığı görev bir kamu görevi olan
uzlaştırmacının; uzlaşma teklif formu veya uzlaştırma raporu gibi, görevinin gereği olarak
Cumhuriyet başsavcılığı uzlaştırma bürosuna teslim etmek zorunda olduğu belgelerin çıktı
9/13
Sayı: 19120602-045-02-0636-2018
maliyetinin de uzlaştırmacı gideri kavramı içerisinde değerlendirilmesi mümkün değildir.
Diğer yandan, uzlaştırmaya ilişkin iş ve işlemlerin gerçekleştirilmesi için tebligat
zorunluluğunun doğması halinde uzlaştırmacıların tebliğ işlemlerini, Yönetmeliğin 29 uncu
maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, görevlendirildikleri yer uzlaştırma bürolarını aracı kılarak
yapmaları gerekmektedir. Keza 7201 sayılı Tebligat Kanununun 1 inci maddesinde tebligatın
yapılması hususu düzenlenmiş olup, tebligatı çıkarmaya yetkili merciler belirtilmiştir. Yine
uzlaşma teklif formunun veya uzlaştırma raporunun istinabe suretiyle imzalatılması gereken
hâllerde, teklif formu veya rapor, tarafın bulunduğu yer Cumhuriyet başsavcılığı istinabe bürosu
aracılığıyla imzalatılmalıdır. Bu kapsamda, uzlaştırmacılara, tebligat gideri adı altında herhangi
bir ödeme yapılması söz konusu değildir.
Zorunlu yol gideri kapsamında değerlendirilebilecek ulaşım masraflarında dikkat
edilmesi gereken hususlara ilişkin olarak;
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri, özellikle 2019 yılı Uzlaştırmacı Asgari Ücret
Tarifesinin 6 ncı maddesi nazara alındığında, zorunlu yol gideri, kullanılması mutat olan taşıta
göre yapılan masrafları kapsamaktadır.
Zorunlu yol gideri dahil, uzlaştırmacı giderlerinin değerlendirilmesinde göz önünde
bulundurulması gereken sair hususlara ilişkin olarak;
Uzlaştırmacı gideri, Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliğinin 38 inci maddesinin
birinci fıkrasına göre ilgili yıl Uzlaştırmacı Asgari Ücret Tarifesinin 8 inci maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde belirlenen miktarın alt sınırını geçemez.
Her ne kadar Yönetmeliğin “Uzlaştırma raporu” kenar başlıklı 18 ve 25 inci maddelerinin
birinci fıkralarında; “uzlaştırmacının,… varsa yapmış olduğu masrafları gösteren belge, gider
pusulası veya rayice uygun yazılı beyanı” ifadesi yer almış ise de beyana son çare olarak
başvurulması ve yapılan harcamaların fatura ya da fatura yerine geçen belgelerle ispatlanması
gerekmekte, Cumhuriyet başsavcılığınca gerekli araştırmalar yapılarak uygun görüldüğü
takdirde, masraflar karşılanmalıdır. Bu durum bütçe ve harcama disiplini yönünden bir
zorunluluk arz etmektedir.
5018 sayılı Kanun hükümleri gereğince, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri,
harcamaların bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olarakharcanmasından,
ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından sorumludurlar. Harcama yetkilisi ve
gerçekleştirme görevlisi olan Cumhuriyet başsavcısı ve savcılarının aksi yönde yapılacak usulsüz
ödemeler sebebiyle zimmet sorumluluğunun ortaya çıkabileceği, diğer yandan yapılan giderlere
ait harcamaların belirlenmesinin, yargılama giderlerinin hesaplanması açısından da önemli
olduğu değerlendirilmektedir.
Uzlaştırma evrakının, uzlaştırmacının görevlendirildiği Cumhuriyet başsavcılığı
tarafından, uzlaştırmacının bulunduğu yer uzlaştırma bürosuna UYAP üzerinden
gönderiminin sağlanarak, bu bürolar tarafından teslim edilmesi ve yine aynı yolla teslim
alınmasında herhangi bir sakınca bulunup bulunmadığı hususuna ilişkin olarak;
Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliğinin “Uzlaştırmacı görevlendirilmesi” kenar
başlıklı 12 nci maddesinin dördüncü fıkrasında uzlaştırma evrakının uzlaştırmacıya tutanakla
teslim edileceğinin, “Uzlaştırma raporu” kenar başlıklı 18 ve 25 inci maddelerinin birinci
fıkralarında ise uzlaştırmacının uzlaştırma raporunu, kendisine verilen belge örneklerini ve varsa
yapmış olduğu masrafları gösteren belge, giderpusulası veya rayice uygun yazılı beyanı UYAP’ta
düzenlenecek tutanak ile uzlaştırma bürosuna teslim edeceğinin düzenlendiği görülmüştür.
Ayrıca Yönetmeliğin 5 inci maddesinin yedinci fıkrasında uzlaştırmacının görevi
sebebiyle kendisine verilen bilgi ve belgelerin gizliliğini koruyacağı, taraflardan birinin verdiği
gizli bilgi ve belgeleri verenin iznini almadan veya kanunen zorunlu olmadıkça diğer tarafa
açıklayamayacağı, gizliliği koruma yükümlülüğünün uzlaştırmacının görevi sona erdikten sonra
da devam edeceği belirtilmiştir. Söz konusu hüküm ile uzlaştırma çerçevesinde elde edilen bilgi
ve belgelerin, sahibinin rızası veya kanuni bir zorunluluk olmadığı müddetçe açıklanamaması
sağlanmıştır.
Bu çerçevede uzlaştırmacıya, uzlaştırma evrakının, uzlaştırmacının görevlendirildiği
10/13
Sayı: 19120602-045-02-0636-2018
Cumhuriyet başsavcılığı tarafından uzlaştırmacının bulunduğu yer uzlaştırma bürosuna UYAP
üzerinden gönderiminin sağlanarak teslim edilmesinin ve yine aynı yolla teslim alınmasının
mevzuata ve uzlaştırmanın temel ilkelerine aykırılık teşkil edeceği değerlendirilmektedir.
Kaldı ki yukarıdaki açıklamalarda da ifade edildiği üzere, UYAP’ta yapılan sistem
güncelleme çalışmaları ile uzlaştırmacıların, görevlendirilmiş oldukları dosyalara ilişkin
uzlaştırma evrakını, portal üzerinden teslim alabilmeleri ve evraka erişim sağlayabilmeleri de
mümkün kılınmıştır.
Uzlaştırmacının görevini etkin, zamanında ve verimli bir şekilde yerine getirebilmesi
için Cumhuriyet başsavcılıkları tarafından alınması faydalı olacak tedbirler ve dikkat edilmesi
gereken hususlara ilişkin olarak ise;
Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliğinin “Uzlaştırmanın yapılacağı yer ve
zaman” kenar başlıklı 35 inci maddesinin birinci fıkrasında; uzlaştırma müzakerelerinin adliye
binalarında uzlaştırma müzakereleri için oda tahsis edilmişse bu yerlerde gerçekleştirilebileceği
hususu hükme bağlanmıştır.
Taraflar suç nedeniyle uğranılan zararın tartışılacağı, duygusal açıklamaların yapılacağı
bir müzakereye katılma riskini ancak güvenli bir ortam temin edildiğinde almak istemektedirler.
Güvenli bir toplantı ortamı, tarafların kendilerini savunmak veya korunmak ihtiyacı hissetmeden
duygu ve düşüncelerini ifade etmelerini ve sağlıklı bir iletişim kurmalarını, kendilerini fiziksel
ve psikolojik olarak güvende hissederek, kararlarını endişe duymadan ve özgürce vermelerini
sağlamaktadır.
Buradan hareket ile uzlaştırma kurumunun ve sürecinin mahiyetine uygun, Yönetmeliğin
32 nci maddesinde yer alan uzlaştırma müzakerelerinin gizliliği ilkesi de göz önüne alınarak,
adliyelerde müstakil ve yeterli sayıda uzlaştırma görüşme odalarının oluşturulması, bu odalarda
uzlaştırmacının görevinin ifası için ihtiyacı karşılayacak yeteri kadar kâğıt ve sair temel kırtasiye
malzemesi; uzlaşma teklif formu veya uzlaştırma raporu gibi belgelerin çıktısının alınabilmesi
amacıyla yazıcı bulundurulması gerekmektedir.
Ayrıca uzlaştırmacı ücretine ilişkin sarf kararlarının, Yönetmeliğin 25 ve 37 inci
maddelerine göre; soruşturma evresinde gerçekleştirilen uzlaştırma sürecinde, uzlaştırma
raporunun ibrazından, kovuşturma evresinde gerçekleştirilen uzlaştırma sürecinde ise, mahkeme
tarafından uzlaştırma raporunun onaylanması ya da reddinden sonra uzlaştırma bürosundan
sorumlu Cumhuriyet savcısı tarafından gecikmeksizin yazılması; edimin yerine getirilmesinin
ileri tarihe bırakılması, takside bağlanması veya süreklilik arz etmesi hâllerinde uzlaştırma
olumlu sonuçlandığından, uzlaştırmacı ücretinin Tarifede söz konusu sonuca göre belirlenen
aralıklar dikkate alınarak takdir edilmesi ve sarf kararıyla ödenmesi, edimin sonradan yerine
getirilmemesinin uzlaştırmacı ücretinin miktarını etkilemeyeceği hususunun hatırdan
çıkarılmaması gerekmektedir.
Bu itibarla;
1- Uzlaştırmacı giderlerinin, 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümleri uyarınca mutat olan
taşıta göre yapılan zorunlu yol giderleri dâhil olmak üzere masraflar olduğu ve Tarifenin 8 inci
maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde belirlenen miktarın alt
sınırını geçemeyeceği,
2- İkâmetgahı listesinde kayıtlı olduğu ağır ceza mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığının
mülhakatı olan ilçede bulunan uzlaştırmacıya; listesinde kayıtlı olduğu ağır ceza mahkemesi
veya buranın diğer mülhakatı Cumhuriyet başsavcılıkları; ikâmetgahı ağır ceza mahkemesi
Cumhuriyet başsavcılığının bulunduğu il ya da ilçede bulunan uzlaştırmacıya; mülhakat
Cumhuriyet başsavcılıkları tarafından dosya tevzi edilmesi halinde;
a) Uzlaştırmacıların uzlaştırma evrakını, portal üzerinden teslim alabilecekleri ve evraka
erişim sağlayabilecekleri; ancak Yönetmeliğin 12 nci maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında;
teslim edilen dışında, bir kısım evraka daha ihtiyaç duyulması veya teknik bir sorun nedeniyle
belgelerin portal üzerinden teslim alınamaması gibi nedenlerle, uzlaştırmacının evrakı bürodan
bizzat teslim alması gereken hallerde; dosyayı uzlaştırma bürosundan teslim almak amacıyla,
b) Uzlaştırmacının dosyayı uzlaştırma bürosuna teslim etmek amacıyla,
11/13
Sayı: 19120602-045-02-0636-2018
yapmış olduğu ulaşım masraflarının zorunlu yol gideri olarak kabul edilebileceği,
3) İkâmetgahı mülhakat ilçede olan uzlaştırmacıya; ikâmetgahının bulunduğu mülhakat
Cumhuriyet başsavcılığı, ikâmetgahı ağır ceza mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığının
bulunduğu il ya da ilçede bulunan uzlaştırmacıya da; bahse konu ağır ceza mahkemesi
Cumhuriyet başsavcılığı tarafından dosya tevzi edilmesi halinde; uzlaştırmacının uzlaştırma
bürosundan dosyayı teslim almak ve büroya teslim etmek amacıyla yapmış olduğu ulaşım
masraflarının zorunlu yol gideri olarak kabul edilemeyeceği,
4) Uzlaştırmacının; uzlaşma teklifinde bulunmak, kurumun mahiyeti ve sonuçları
hakkında bilgilendirme yapmak, sorulara cevap vererek iradelerini aydınlatmak, uzlaştırma
müzakeresi yürütmek gibi amaçlarla taraflarla yüzyüze görüşebilmek için yaptığı ulaşım
masraflarının, Yönetmeliğin 38 inci maddesi kapsamında zorunlu yol gideri olarak kabul
edilebileceği,
5) Zorunlu yol gideri olarak, mutat olan taşıta göre yapılan ulaşım masraflarının
değerlendirilebileceği,
6) Uzlaştırmacı giderlerinin, fatura ya da fatura yerine geçen belgelerle ispat edilmesi
hâlinde ödenmesi, uzlaştırmacının yazılı beyanı üzerine ödeme yapılması uygulamasına son çare
olarak başvurulması, Cumhuriyet başsavcılığınca gerekli araştırmalar yapılarak uygun görüldüğü
takdirde, uzlaştırmacı giderlerinin karşılanması gerektiği,
7- Uzlaştırmacının;
a) Uzlaşma teklifine davet için yapmış olduğu masrafların (telefon, telgraf, faks,
elektronik posta vb.),
b) Uzlaşma teklifinde bulunma, tarafları bilgilendirme ve uzlaştırma müzakeresi
aşamalarını, telefon gibi iletişim araçlarıyla gerçekleştirdiği hâllerde, bahse konu iletişim
giderlerinin,
c) Taraflarla yapılan görüşmeler esnasında harcadığı yiyecek ve içecek giderleri ile bu
amaçla yapmış olduğu konaklamaya ilişkin masrafların,
ç) Uzlaşma teklif formu veya uzlaştırma raporu gibi, görevinin gereği olarak Cumhuriyet
başsavcılığı uzlaştırma bürosuna teslim etmek zorunda olduğu belgelerin çıktı maliyetinin,
Yönetmeliğin 38 inci maddesi kapsamında uzlaştırmacı gideri olarak
değerlendirilemeyeceği,
8- Uzlaştırma sürecinde tebliğ işlemlerinin, Yönetmeliğin 29 uncu maddesinin üçüncü
fıkrası uyarınca, uzlaştırma bürosu aracılığıyla yapılması; uzlaşma teklif formunun veya
uzlaştırma raporunun istinabe suretiyle imzalatılması gereken hâllerde ise, teklif formu veya
raporun istinabe suretiyle imzalatılması gerektiğinden, uzlaştırmacılara tebligat gideri adı altında
herhangi bir ödeme yapılamayacağı,
9- Soruşturmanın ve müzakerelerin gizliliği ilkeleri göz önüne alınarak; uzlaştırma
evrakının, uzlaştırmacının görevlendirildiği Cumhuriyet başsavcılığı tarafından, uzlaştırmacının
bulunduğu yer uzlaştırma bürosuna UYAP üzerinden gönderiminin sağlanarak, bu bürolar
tarafından uzlaştırmacıya teslim edilmesi ve yine aynı yolla teslim alınmasının söz konusu
olamayacağı;
10-Uzlaştırma sürecinin etkin ve verimli bir şekilde işleyebilmesi amacıyla;
a) Adliyelerde müstakil ve yeterli sayıda uzlaştırma görüşme odalarının oluşturulması, bu
odalarda uzlaştırmacının görevinin ifası için ihtiyacı karşılayacak yeteri kadar kâğıt ve sair temel
kırtasiye malzemesi; uzlaşma teklif formu ve uzlaştırma raporu gibi belgelerin çıktısının
alınabilmesi amacıyla da yazıcı bulundurulması,
b) Uzlaştırmacı ücretine ilişkin sarf kararlarının, uzlaştırma bürosundan sorumlu
Cumhuriyet savcısı tarafından gecikmeksizin yazılması,
c) Edimin yerine getirilmesinin ileri tarihe bırakılması, takside bağlanması veya süreklilik
arz etmesi hâllerinde uzlaştırma olumlu sonuçlandığından, uzlaştırmacı ücretinin Tarife’de söz
konusu sonuca göre belirlenen aralıklar dikkate alınarak takdir edilmesi ve sarf kararıyla
ödenmesi,
gerektiği,
12/13
Sayı: 19120602-045-02-0636-2018
Değerlendirilmektedir.
Bilgi edinilmesi ile keyfiyetin yazısına cevaben Şabanözü Cumhuriyet Başsavcılığına
bildirilmesini rica ederim.
Aytekin SAKARYA
Hâkim
Bakan a.
Genel Müdür
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.
Ayrıca fiziki olarak gönderilmeyecektir.
Millî Müdafaa Cad.No.22 Bakanlıklar06420Bakanlıklar-Çankaya/ ANKARA Bilgi için: Öznur DÖNMEZ
Faks: 0312 219 43 19 Şube Müdürü
E-posta: cigm@adalet.gov.trİnternet adresi: www.adalet.gov.tr Telefon No: 0312 414 82 81

Yorum yapabilmek için kayıtlı kullanıcı olmanız gerekmektedir. Giriş